ریزش مو در زنان برخلاف تصور رایج صرفا به ژنتیک یا استفاده از ابزارهای حرارتی مربوط نمیشود، این عارضه در بسیاری از موارد ریشه در اختلالات هورمونی دارد. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یا همان تنبلی تخمدان، شایعترین اختلال هورمونی در زنان در سنین باروری است که علاوه بر بینظمی قاعدگی، آکنه و افزایش وزن، تاثیر مستقیمی بر چرخه رشد مو میگذارد.
علت ریزش مو ناشی از سندرم تخمدان
در بدن زنان مبتلا به تنبلی تخمدان، سطح هورمونهای مردانه (آندروژنها) از حد طبیعی بالاتر میرود. این افزایش هورمونی فولیکولهای مو را در ناحیه تاج سر به فاز استراحت هدایت میکند و چرخه طبیعی رشد مو را کوتاه میکند. نتیجه این فرآیند نازک شدن تدریجی موها و ریزشی است که الگوی آن با ریزش مردانه متفاوت بوده و بیشتر به صورت پراکندگی در سراسر پوست سر یا کم پشتی ناحیه فرق سر ظاهر میشود. به همین دلیل بررسی تاثیر هورمونها بر ریزش مو ناشی از کیست تخمدان اهمیت زیادی دارد، زیرا کنترل اختلالات هورمونی و درمان علت زمینهای میتواند بخشی از روند مدیریت ریزش مو باشد.
علائم ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان
علائم ریزش مو به دلیل تنبلی تخمدان مراحل مختلفی دارد، اولین نشانه نازک شدن تارهای مو است. این مورد خود را به صورت افزایش حجم موهای ریخته شده در حمام یا روی برس نشان میدهد و تا جایی ادامه مییابد که فرق سر کاملا نمایان و پوست کف سر در این ناحیه به وضوح قابل دیدن باشد. علاوه بر ریزش با وجود مشکل تنبلی تخمدان قاعدگی نامنظم، مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، چرب شدن پوست کف سر، تشدید آکنه، افزایش وزن ناگهانی و رشد موهای زائد در صورت و بدن نیز به وجود میآیند.
راههای تشخیص ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان
تشخیص ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) تنها با مشاهده کمپشتی مو انجام نمیشود. ریزش مو میتواند به دلایل مختلفی مانند کمبود آهن، اختلالات تیروئید، مشکلات تغذیهای، عوامل ژنتیکی، استرس و بیماریهای پوستی ایجاد شود. پزشک برای شناسایی علت اصلی، علائم هورمونی، وضعیت پوست سر، سابقه پزشکی و نتایج آزمایشها را در کنار یکدیگر بررسی میکند. پزشک ابتدا الگوی کمپشتی را ارزیابی میکند. ریزش موی مرتبط با افزایش آندروژن معمولا با نازک شدن تارهای مو در ناحیه فرق سر، کاهش تراکم مو در بخش مرکزی سر و عقب رفتن تدریجی خط فرق دیده میشود. پزشک علاوه بر ریزش مو، سابقه ناباروری یا اختلال در تخمکگذاری،
درمان ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان
برای قطع ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان راهکارهای زیادی وجود دارند که پزشک براساس نیاز فرد مورد مناسب را تجویز میکند. از راههای درمان ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از ریزش مو ناشی از کیست تخمدان
طبق گفته cloudninecare در ابتدا فرد باید اولویت خود را بر تغییر سه اصل مهم رژیم غذایی، فعالیت بدنی و اضافه وزن قرار دهد. رژیم غذایی باید غنی از سبزیجات، زنجبیل، غلات کامل، پروتئین، میوه و حبوبات باشد تا سطح آندروژن به خوبی کاهش یابد. نوشیدنیهای الکلی یا کافئین، قند و شیرینی، کربوهیدرات و فست فود را نیز از رژیم غذایی خود کنار بگذارید.
فعالیت بدنی برای جلوگیری از ریزش مو ناشی از کیست تخمدان
پیادهروی و یوگا باعث کاهش وزن و سطح آندروژن میشوند. استرس مزمن میتواند ریزش مو را تشدید کند و تعادل هورمونی بدن را تحت تاثیر قرار دهد. افزایش مداوم کورتیزول چرخه طبیعی رشد مو را مختل میکند و تعداد بیشتری از فولیکولها را وارد فاز استراحت میسازد، در نتیجه ریزش مو بیشتر میشود. استرس به تنهایی علت قطعی سندرم تخمدان پلیکیستیک یا تنبلی تخمدان محسوب نمیشود، اما علائم آن مانند بینظمی قاعدگی، مقاومت به انسولین، آکنه و ریزش مو را تشدید میکند. مدیریت استرس با خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و روشهای آرامسازی، در کنترل علائم PCOS و حفظ سلامت مو نقش موثری دارد. علاوه بر تاثیر استرس بر ریزش مو را نیز تا حدودی کنترل میکند.
دارو درمانی برای کنترل ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان
داروها برای درمان ریزش مو در اثر تنبلی تخمدان باید توسط پزشک تجویز شوند و به هیچ عنوان نباید خودسرانه مصرف شوند. این داروها عبارتند از:
- ماینوکسیدیل: ماینوکسیدیل پرکاربردترین درمان موضعی ریزش مو است و مستقیما روی پوست سر اعمال میشود. این محلول با افزایش جریان خون به فولیکولهای مو، چرخه رشد مو را فعالسازی میکند و در بازگرداندن رویش مو پس از درمان تنبلی تخمدان نقش موثری دارد. نکته مهم درباره ماینوکسیدیل آن است که این دارو درمان قطعی محسوب نمیشود، بلکه یک درمان نگهدارنده است که نتیجه مطلوب آن به مصرف مداوم و منظم وابسته است. قطع مصرف یا استفاده خودسرانه، اثربخشی درمان را از بین میبرد و ریزش مو را به حالت اولیه بازمیگرداند. به همین دلیل مصرف ماینوکسیدیل باید همواره زیر نظر پزشک متخصص و مطابق با دوز تجویز شده ادامه یابد.
- اسپیرونولاکتون: این دارو گیرندههای آندروژن را مسدود میکند، با این کار ریزش موی مرتبط با PCOS به خوبی کنترل میشود.
- فیناستراید: این دارو با مهار آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز، میزان تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون یا DHT را کاهش میدهد. افزایش سطح DHT میتواند به کوچکشدن تدریجی فولیکولهای مو و تشدید ریزش مو با الگوی هورمونی منجر شود، به همین دلیل کاهش این هورمون در کنترل برخی انواع ریزش مو نقش دارد.
- قرصهای ضد بارداری خوراکی: این داروها چرخه قاعدگی را تنظیم میکند و تولید آندروژنها را کمتر میکنند.
پی آر پی مو
در کنار درمانهای دارویی برای کنترل تنبلی تخمدان برای ریزش سریع مو شما میتوانید از درمانهای موضعی مثل پی آر پی مو استفاده کنید. پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یک روش درمانی نسبتا جدید در پزشکی بازساختی است. در این فرآیند نمونه خون فرد پردازش شده و پلاسمایی با غلظت پلاکت دو تا هفت برابر خون محیطی استخراج میشود. فاکتورهای رشد موجود در این پلاکتها، محرکهای قدرتمندی برای ترمیم بافت هستند. با ورود این مواد به پوست سر، فعالیت فولیکولهای مو افزایش یافته و ضمن تغذیه بهتر ریشهها، روند ریزش مو کنترل و ضخامت تارهای مو تقویت میشود.
مزوتراپی مو
در مزوتراپی ویتامینها، مواد معدنی، آمینواسیدها و فاکتورهای رشد به سر تزریق میشوند، این مورد با بهبود خونرسانی و کاهش التهاب، با تقویت ساختار فولیکولها، علاوه بر مهار ریزش مو، موجب افزایش ضخامت و کیفیت تارهای مو میگردد.
آیا ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان قابل درمان است؟
ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان در بسیاری از موارد قابل کنترل و بهبود است، به ویژه زمانی که علت هورمونی و مقاومت به انسولین به درستی مدیریت شود.
سوالات متداول
تفاوت ریزش موی هورمونی با ریزش موی ارثی چیست؟
ریزش مو انواع مختلفی دارد و تفاوت ریزش مو هورمونی و ریز مو ارثی بدین صورت است که ریزش موی هورمونی معمولا در اثر تغییرات هورمونی مانند افزایش آندروژنها، مشکلات تیروئید، بارداری یا سندرم تخمدان پلیکیستیک ایجاد میشود و ممکن است با کنترل عامل هورمونی بهبود پیدا کند. در مقابل ریزش موی ارثی بیشتر به عوامل ژنتیکی و حساسیت فولیکولها به هورمون DHT مرتبط است و روندی تدریجی و طولانی مدت دارد.
آیا ریزش مو آندروژنیک با تنبلی تخمدان در ارتباط است؟
در مورد ارتباط ریزش مو با تنبلی تخمدان میتوان چنین گفت که زنانی که تنبلی تخمدان داشته باشند، در بدنشان تستوسترون از حد استاندارد بیشتر وجود دارد، این هورمون اضافی در پوست سر با آنزیمی به اسم 5-آلفا ردوکتاز به (DHT) دیهیدروتستوسترون قابل تبدیل است. دیهیدروتستوسترون به گیرندههای فولیکولهای مو متصل میشود، با گذشت زمان این گیرندهها کوچک میشوند و احتمال نازک و شکننده شدن موها بالا میرود.
منبع:
