جوش بارزترین مشکلی است که احتمال دارد برای اکثر افراد در هر سنی رخ دهد، با این حال آکنه عارضهای است که خود را به صورت مجموعهای از جوشهای متعدد، سرسیاه، سرسفید و گاهی کیستیک در نواحی وسیعی از پوست نشان میدهد. این مشکل باید سریعا درمان شود تا از عوارض آن جلوگیری شود. به همین دلیل در ادامه قصد داریم تا راههای درمان آکنه هورمونی را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم.
چرا آکنههای هورمونی به وجود میآیند؟
یکی از سوالهایی که برای برخی از افراد به وجود میآید این است که چرا آکنههای هورمونی به وجود میآیند؟ همانطور که از نام این نوع آکنهها مشخص است، تغییرات هورمونی باعث به وجود آمدن این نوع آکنهها میشود. در واقع هنگامی که هورمون تستوسترون افزایش مییابد، ترشح چربی و سبوم نیز بالا میرود و فولیکول مو مسدود میشود، با این اتفاق آکنه در لایه سطحی پوست به وجود میآید.
شکل آکنههای هورمونی
این دسته از آکنههای هورمونی بیشتر در ناحیه T صورت یعنی پیشانی، بینی و چانه ایجاد میشوند، برخی افراد نیز این مشکل را در ناحیهی فک، گونه و اطراف لب نیز تجربه میکنند. نوع خفیف آکنه خود را به صورت جوشهای سرسفید یا سرسیاه نشان میدهند و شدت متوسط تا شدید آن به طور معمول به شکل ضایعه ملتهب هستند.
روشهای درمان آکنه هورمونی
درمانهای زیادی برای آکنه وجود دارند که با مشورت با پزشک میتوانید بهترین گزینه درمانی خودتان را داشته باشید. از این راهکارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
| روش درمانی | مدت ماندگاری |
| کرمهای موضعی | نامشخص |
| سلول بنیادی | ۱۸ ماه |
| مزونیدلینگ | ۶ تا ۱۲ ماه |
| مزوبوتاکس | ۳ تا ۶ ماه |
| میکرونیدلینگ | تا ۱ سال |
| لیزر | چند ماه تا چند سال |
| میکرودرم ابریژن | ۳ تا ۶ ماه |
کرمهای موضعی
یکی از سادهترین راه برای درمان آکنه هورمونی استفاده از کرمهای موضعی میباشد، رتینوئید که از مشتقات ویتامین A است، پوست را به خوبی ترمیم و بازسازی میکند.
سلول بنیادی
طبق گفته latimes سلول بنیادی یک گزینهی جدید و در عین حال جوابگو برای درمان آکنه هورمونی میباشد. این روش با تزریق کمتهاجمی یا کاربرد موضعی همراه با تکنیکهایی مانند میکرونیدلینگ یا لیزر فرکشنال، به طور مؤثری تولید کلاژن و الاستین را افزایش میدهد، التهاب مزمن پوست را کاهش میدهد و بافت آسیبدیده را بازسازی میکند. ماندگاری این روش 18 ماه گزارش شده است.
مزونیدلینگ
علاوه بر درمان آکنه با سلول بنیادی، از روشهای دیگری مثل مزونیدلینگ برای درمان آکنه استفاده میشود. در این درمان کانالهای میکروسکوپی کنترلشده در پوست ایجاد میگردد و کوکتلهای غنی از ویتامینها، پپتیدها و فاکتورهای رشد سلولی به پوست تزریق میشوند تا کلاژن و الاستین تولید شود. نتایج به طور معمول 3 تا 5 جلسه خود را نشان میدهد و ماندگاری درمان آکنه با مزونیدلینگ نیز 6 تا 12 سال است، این بازه زمانی به پوست و نحوه مراقبت از آن نیز بستگی دارد.
مزوبوتاکس
در مزوبوتاکس دوز رقیق شدهی بوتاکس به همراه مواد مغذی مورد نیاز به پوست تزریق میشود، با این کار کاهش تولید چربی، کوچک کردن منافذ، کاهش تعریق و بهبود بافت پوست اتفاق میافتد با این موارد آکنه و جوش نیز کاهش مییابد. ماندگاری درمان آکنه با مزوبوتاکس برای 3 تا 6 ماه گزارش شده است.
میکرونیدلینگ
میکرونیدلینگ روشی کمتهاجم و بسیار مؤثر برای بازسازی پوست است که با ایجاد سوراخهای میکروسکوپی کنترلشده توسط سوزنهای فوقالعاده ظریف، واکنش ترمیمی طبیعی پوست را فعال میکند. این فرآیند فیبروبلاستها را تحریک کرده و تولید کلاژن و الاستین جدید را به طور چشمگیری افزایش میدهد. نتیجه آن ترمیم اسکار آکنه، جای جوش، کوچک شدن منافذ باز، بهبود بافت کلی پوست است.
این روش به ویژه برای درمان جای زخمهای آکنه (حتی فعال) و بازسازی پوست آسیبدیده عالی عمل میکند و با تحریک عمیق لایه درم، نتایج طبیعی و ماندگاری را به همراه دارد. برای آکنه خفیف به ۳ تا ۶ جلسه میکرونیدلینگ با فاصله ۴ تا ۶ هفته نیاز است. اما برای جای آکنههای شدید و عمیق ممکن است تا ۱۲ جلسه درمانی برای دستیابی به نتیجه مطلوب مورد نیاز باشد. این مورد تا یک سال دوام دارد.
لیزر
در صورتی که آکنه منجر به ایجاد چاله شود، برای درمان چاله های صورت میتوان از لیزر استفاده کرد. CO2 فرکشنال (برای لایهبرداری و تولید کلاژن) و اندولیفت (برای تحریک کلاژن در عمق پوست) با ایجاد سوراخهای ریز یا حرارت، تولید کلاژن را تحریک کرده، بافت پوست را بازسازی و جای جوش را بهبود میبخشند و به سفت شدن و جوانسازی پوست کمک میکنند. ماندگاری لیزر به جنس پوست فرد، نوع لیزر و شدت آکنه بستگی دارد و از چند ماه تا چند سال متغیر است.
میکرودرم ابریژن
میکرودرم ابریژن با لایهبرداری و پاکسازی لکههای ناشی از آکنه را درمان میکند، باید بدانید که این مورد برای درمان آکنههای هورمونی التهابی گزینهی مناسبی نیست. ماندگاری نتایج میکرودرم برای آکنه متغیر است و معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه دوام دارد.
درمان آکنه هورمونی در خانه
آکنه هورمونی جزو حساسترین مشکلات پوستی است که نباید خودسرانه درمان شود، به همین دلیل درمانهای خانگی که برای این عارضه انجام میشود، ممکن است برای هر پوستی سازگار نباشد و توصیه میشود تا برای درمان آکنه هورمونی به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.
آیا آکنه هورمونی قابل پیشگیری است؟
آکنه هورمونی به طور کلی کامل قابل پیشگیری نیست ولی با کمک از موارد زیر میتوانید احتمال بروز آن را به حداقل برسانید.
- استرس را از خود دور کنید.
- خواب کافی داشته باشید.
- ورزش منظم را در برنامهی روزانه خود قرار دهید.
- پوست خود را تمیز نگه دارید و از شوینده ملایم استفاده کنید.
- قندهای تصفیه شده و غذاهای شور را به حداقل برسانید.
سخن پایانی
آکنه هورمونی هرچند مقاوم و گاهی ناامیدکننده به نظر میرسد، اما با شناخت دقیق ریشههای هورمونی و انتخاب گزینهی درمانی مناسب، کاملاً قابلکنترل و در بسیاری موارد درمانپذیر است. مهمترین نکته این است که درمان آکنه هورمونی یک مسیر طولانی مدت است که نیاز به صبر، پیگیری منظم و همکاری نزدیک با متخصص پوست دارد. با مراقبت مداوم، تغذیه سالم، مدیریت استرس و درمان هدفمند، میتوانید به پوستی صاف و بدون التهاب برسید.
سوالات متداول
آیا رژیم غذایی و سبک زندگی در آکنه هورمونی مؤثر است؟
بله، کاهش قند، لبنیات پرچرب و غذاهای با شاخص گلیسمی بالا، مدیریت استرس، خواب کافی و ورزش منظم میتواند شدت آکنه را کاهش دهد.
جای جوش ناشی از آکنه هورمونی قابل درمان است؟
بله، با روشهایی مانند لیزر فرکشنال، میکرونیدلینگ، PRP، مزوتراپی و لایهبرداری شیمیایی میتوان اسکارهای آتروفیک و لکها را به طور چشمگیری بهبود داد.
آیا مصرف لبنیات واقعاً آکنه هورمونی را بدتر میکند؟
بله، مطالعات نشان دادهاند که لبنیات (به ویژه شیر پرچرب و پنیر) میتوانند سطح آندروژنها را افزایش دهند و آکنه هورمونی را تشدید کنند.
منابع:
